* » بدلیجات

**

فهرست

استیل steel


استیل درحقیقت آلیاژی از آهن بوده که با کمتر از 2 درصد کربن ترکیب شده است. این فلز با توجه به ترکیبات و خواص مکانیکی (نظیر سختی و انعطاف پذیری)، در اهداف و کاربردهای مختلف مورد استفاده قرار می گیرد.
 فولادهای ساده کربنی و آلیاژی چیست ؟
 فولادها معمولا به دو دسته آلیاژی و کربنی تقسیم بندی می‌شوند. در فولادهای کربنی تنها کربن استفاده شده و سایر ترکیبات معمول دیگر نظیر سیلیسیم، منگنز، گوگرد و فسفر بکار نمی رود. با اضافه کردن برخی از عناصر دیگر به آهن، آلیاژهای دیگری (فولاد‌های آلیاژی) حاصل شده که برخی از آنها خواص بسیاری دارند. برای مثال با ترکیب شدن کروم به آهن، استیل ضد زنگ یا استینلس استیل بدست آمده که از مقاومت بالایی برخوردار است.
 چه چیز باعث می‌شود استینلس استیل ضد زنگ باشد ؟
 استیل‌های ضدزنگ می‌بایست دارای 10. 5 درصد کروم باشند. با ترکیب شدن کروم با اکسیژن هوا، اکسید کروم تولید شده که لایه ای بر روی استیل ایجاد می کند. لایه ایجاد شده ارتباط بین فلز و هوا را از بین برده و موجب سالم ماندن فلز می‌شود.
 البته وجود عناصر دیگری همچون نیکل و مولیبدن نیز خاصیت ضد زنگ بودن استیل را افزایش می‌دهند.
 فرق استیل 304 و 316 چیست ؟
 استیل 304 شامل 18 درصد کروم و 8 درصد نیکل است.
 استیل 316 نیز شامل 16درصد کروم ، 10درصد نیکل و 2 درصد مولیبدن بوده، که وجود مولیبدن مقاومت استیل را در برابر خوردگی ناشی از تماس با آب، بیشتر می کند.
 آیا استینلس استیل‌ها جذب آهنربا می‌شوند؟
 استیل ضد زنگ به دلیل دارا بودن نیکل جذب آهنربا نشده در صورتی که سری 400 آن به دلیل عدم وجود نیکل توسط آهنربا جذب خواهد شد.

برنج brass

در زمان‌های گذشته (۳۰۰۰ سال قبل از میلاد مسیح) آهنگران اطلاعی از وجود قلع در سنگ معدن روی نداشتند. آن‌ها به صورت ناخواسته از سنگ معدن روی فلزبرنج درست می‌کردند. بعد از گذشت۲۰۰۰ سال آهنگران توانستند فلز قلع و روی را تشخیص دهند و شروع به ساخت فلز برنج کنند.
فلزبرنج از ترکیب فلزات مس و روی درست می‌شود. ماده‌ی اصلی سازنده این فلز مس است. رنگ این فلز به مقدار فلز روی که در آن استفاده شده بستگی دارد. هر چقدر که مقدار روی بیش‌تر باشد رنگ فلزبرنج روشن‌تر است. به عبارتی با افزایش درصد روی در ترکیب فلز برنج، رنگ این فلز قرمز، طلایی و سبز مایل به زرد می‌شود. در فلزبرنج عناصر دیگری هم مثل قلع، آلومینیوم، سیلیسیوم، منگنز، نیکل و سرب وجود دارد. با افزایش منگنز در این فلز به جای فلزبرنج زرد رنگ به برنز منگنز می‌رسیم (این کار برای افزایش استحکام و چکش خواری برنج انجام می‌شود). این فلز در طیف رنگی قرمز تیره تا زرد مایل به نقره‌ای وجود دارد.
از جمله ویژگی‌های فلزبرنج می‌توان به استفاده از نوع زرد رنگ آن در دکوراسیون اشاره کرد. از خصوصیات فیزیکی دیگر این آلیاژ:
  • مقاومت در برابر حرارت و خوردگی
  • مقاوم در برابر کدر شدن و لکه‌دار شدن
  • قابلیت چکش خواری بالا
  • دمای ذوب مناسب (بین ۹۰۰تا ۹۴۰)
  • چگالی ۴/۸ گرم بر سانتی متر مربع
فلز برنج در خیلی از خصوصیات به فلز مس مشابهت دارد.
از فلزبرنج در ساخت وسایل تزیینی (پایه‌های شمع، لوستر، بدلیجات) استفاده می‌شود. از آن جا که موارد استفاده از این فلز زیاد است آن‌ها را به صورت گزینه‌ای در زیر می‌آویم:
  • ساخت آلات موسیقی
  • ساخت زیپ کیف و لباس
  • ساخت دستگیره، قفل و دسته درب
  • تولید وسایل اجاق، فر و منقل
  • ساخت لباس ضد گلوله
  • ساخت پوکه تیر
  • ساخت سکه‌های پول رایج
  • ساخت وسایل جهت یابی
  • ساخت وسایل گرمایشی
  • تولید لوله، لاستیک، ابزارآلات ساختمانی، پیچ و رادیاتور

از جمله خواص فلز برنج می‌توان به نرم و انعطاف پذیر بودن آن اشاره کرد. این خاصیت امکان درست کردن بدلیجات ظریف و زیبا را به ما می‌دهد. از دیگر خواص این فلز می‌توان موارد زیر را نام برد:
  • میکروب کشی
  • سازگاری با متابولیسم بدن
  • جذب مواد معدنی
  • بهبود شرایط جسمانی
  • خاصیت مغناطیسی پایین (تفکیک آسان)    
همان طور که گفتیم فلزبرنج از فلزات مس و روی تشکیل می‌شود. فلز روی نسبت به مس ارزان‌تر است. هر چه که مقدار روی موجود در فلزبرنج بیش‌تر باشد این فلز ارزان‌تر است. با توجه به افزایش نرخ فلزات، نرخ این فلز نیز افزایش پیدا کرد.


تیتانیوم Titanium

تیتانیوم یک عنصر شیمیایی با نماد ti و عدد اتمی 22 است . تیتانیوم یک فلز واسطه ی براق نقره ای رنگ است ، چگالی کم و مقاومت بالایی دارد . این فلز به شدت در برابر خوردگی در آب دریا ، تیزآب سلطانی و کلر مقاوم است . تیتانیوم نخستین بار در کور نوال بریتانیا از سوی ویلیام گر گور در سال 1701 شناسایی شد ، نام این عنصر از سوی مارتین هاینریش کلاپروت از روی تیان از اساطیر یونان انتخاب شد . این عنصر در بسیاری کانی ها بویژه روتیل و ایلمنیت وجود دارد . این کانی ها در پوسته زمین و سنگ کره پراکنده اند ، علاوه بر این تیتانیوم تغریبا در همه موجودات زنده ، سنگ ها ، آب بدن و خاک ها حضور دارد . با کمک هر دو فرایند کرال و فرایند هانتر می توان تیتانیوم را از سنگ معدنش بدست آورد. فراوان ترین  ترکیب تیتانیوم ، دی اکسید تیتانیوم است که یک فوتو ماتالیست معروف است و از آن در تولید رنگدانه های سفید استفاده می شود . از دیگر ترکیبات تیتانیوم می توان به تتراکلرید تیتانیوم اشاره کرد که از آن در تولید مواد دود زا و فروکافت بهره برده می شود. همچنین کلرید تیتانیوم هم به عنوان فروکانت در تولید پلی پرو پیلن مورد استفاده قرار می گیرد.
تیتانیوم فلزی است که به نسبت بالای مقاومت به وزن شناخته شده است. تیتانیوم فلزی قوی با چگالی کم و کاملا شکل پذیر بخصوص در محیط بدون اکسیژن است. این فلز براق و به رنگ سفید است. نقطه ذوب تیتانیوم نسبتا بالا می باشد که این ویژگی باعث شده که ازان به عنوان فلز دیرگذار استفاده شود. از لحاظ مغناطیسی پارا مغناطیس است و رسانایی الکتریکی و گرمایی نسبتا کمی دارد.
آلیاژهای تجاری تیتیانیوم مقاومت کششی نهایی در حدود 434 مگاپاسکال دارند که برابر با آلیاژهای کم مقاومت تر فولاد است که البته چگالی کمتری دارد. تیتانیوم نسبت به آلومینیوم 60% سنگین تر است اما بیش از دوبرابر مقاومت بیشتر ینسبت به پرکاربردترین آلیاژآلومینیوم دارد.
تیتانیوم به سختی برخی فولادهای گرما داده نیست ، ویژگی آهن ربایی ندارد و رساننده ضعیف گرما و برق است . برای کاربرد این فلز در صنعت باید به هشدارهای مربوط به سایش مواد در صورت استفاده نکردن از ابزارهای تیز و روش های سرد کردن مناسب ، توجه کرد . مانند آنچه که از فولاد ساخته می شود ، تیتانیوم
هم یک حد خستگی دارد که تضمین می کند در برخی کاربردها تا کجا می توان به بازدهی مواد اعتماد کرد. آلیاژهای تیتانیوم نسبت به بسیاری مصالح سازه ای مانند آلومینیوم و فیبر کربن از سختی کمتری برخوردار است.
موارد مصرف و کاربرد تیتانیوم :
عمده ترین مصرف تیتانیوم در صنایع به دو صورت فلزی و دی اکسید تیتانیوم است . شکل فلزی آن به دلیل مشکلات تهیه و خالص سازی مصرف چندانی ندارد ، اما در عوض مصرف اکسید آن بصورت tio2 در صنعت کاربرد بسیار گسترده ای دارد . بطور کلی 90% از صنایع اولیه مصرف کننده اکسید تیتانیوم هستند . امروزه فلز تیتانیوم به عنوان یک فلز استراتژیک در موتور  و ساختمان داخلی هواپیما موشکها ، جت ها ، ماشین های نساجی وسایل شیمیایی وسایل جراحی وسایل نمک زدایی وسایل غذاسازی هدف های لوله های اشعه ایکس ، وسایل ساینده، تجهیزات حمل ونقل صنایع شیمیایی ، واحد ها یمولد برق ، صنایع آلیاژی ، ساخت زیر دریایی ، کارخانه های ساخت مواد شیمیایی ، دستگاه ها ی خنک کننده نیروگاه های اتمی و حرارتی ، صنایع رنگ سازی ، صنایع سرامیک و پلاستیک ، کاغذ ،الکترونیک کاربرد دارد.
فلز تیتانیوم در محیط های فرسایشی بسیار مقاوم می باشد. تیتیانیوم خالص و یا آلیازهای آن با ناخالص کم در کارخانه های سولفور زدایی مشتقات نفتی در تجهیزات مربوط به چاه های نفت و در اتصالات مورد نیاز و همچنین در موارد پزشکی مورد استفاده قرار می گیرد. از طرفی هم اکنون ورق های فولادی یا پوشش تیتانیوم تولید شده که به علت خاصیت ضد فرسایشی کاربرد وسیعی در صنعت نفت و در مراحل سولفور زدایی مشتقات نفتی در پالایشگاه ها پیدا کرده اند. دیگر مصرف عمده این فلز در صنعت هواپیما سازی است . امروزه در ایران علاوه بر صنایع هوایی و نظامی رویکردی خاص به این فلز در صنایع شیمیایی به خصوص صنایع پترو شیمی دیده می شود که این به نوبه خود باعث ایجاد مجال مناسبی جهت کار بر روی این فلز و تهیه روش های استاندارد تولید تجهیزات تیتانیومی در ایران می گردد. 
سایر مصارف عمده تیتانیوم را می توان به صورت زیر خلاصه نمود:
ساخت کاربید تیتانیوم – سرامیک – فرآیندهای شیمیایی و الکترو شیمیایی – ساخت ورقه های فلزی و بازیافت آنها – صنعت نفت – سولفور زدایی گاز مایع – نمک زدایی آب – ساخت پمپ های مکش آب از دریا – ساختمان سازی – پزشکی – صنایع اتومبیل سازی – ساخت انباره های مخصوص برای نگهداری از مواد ی نظیر ضایعات اتمی و........
الیاف تقویت کننده برای استفاده در ترکیبات فلزی – رباط های صنعتی – جواهر سازی – ساخت انواع آلیاژها – ذخیره سازی انرژی – بالا بردن قابلیت هدایت حرارتی آلیاژها – پرکننده ی سنگ های جواهرات مصنوعی و نرم افزار
آلیاژهای تیتانیوم در بدنه هواپیماهای جنگی ، سفینه های فضایی موشکها موتور هواپیماها ، ادوات رزمی ، توربین های گازی ، دوچرخه و کامپیتورها labtop  مورد استفاده قرار می گیرند . تیتانیوم اغلب با آلومینیوم ، آهن ، منگنز، مولیبدن و فلزات دیگر تشکیل آلیاژ می دهد.  به دلیل دوام و ماندگاری بالا ، تیتانیوم به یکی از فلزات محبوب جواهر سازان بدل گشته است . همچنین به علت عدم تحریک آلرژیک ، جواهرات تیتانیوم گزینه بسیار مناسب برای افرادی است که به فلزات زینتی آلرژی دارند . تیتانیوم همچنین با طلای 24 عیار تشکیل آلیاژ می دهد.
آلیاژ ایلمنیت این فلز در تهیه اکسد تیتانیوم که در صنایع رنگ سازی ، کاغذ سازی و پلاستیک به عنوان ماده رنگی براق  کردن سطح فلزات ، لعاب ،لاستیک سازی ، شیشه فایبر گلاس ، سرامیک الکتروسرامیک ، مصرف می شود ، کاربرد دارد.




چشم نظر